آزمایشگاه نوروژن

تیروئید هاشیموتو چیست؟

تیروئید هاشیموتو چیست؟
۱۲ شهریور ۱۴۰۲
تیروئید هاشیموتو چیست؟

برای بررسی بیماری هاشیموتو لازم است که ابتدا بدانیم سیستم دفاعی بدن چه کاری انجام می دهد. سیستم دفاعی بدن با گلبول های سفید خون، آنتی بادی هایی تولید می کند که میکروب ها و ویروس ها را از بین می برد.

گر این سیستم با مشکل مواجه شود، ممکن است به اشتباه به اندام های داخلی خود حمله کند. یکی از انواع این اختلال حمله سیستم ایمنی به غده تیروئید است که باعث می‌شود این اندام نتواند به اندازه کافی هورمون تولید کند، به این حالت بیماری هاشیموتو گفته می‌شود. هاشیموتو منجر به کم کاری تیروئید می شود. این اختلال خودایمنی، برای اولین بار توسط یک متخصص ژاپنی به نام هاشیموتو هاکارو در سال ۱۹۱۲ میلادی در آلمان کشف شد و به همین خاطر اینگونه نام‌گذاری شده است. بیشتر علامت‌های این بیماری مانند انواع دیگر کم‌کاری تیروئید است، امّا در بعضی موارد متفاوت است و در صورت درمان نشدن تشدید و خطرناک می‌شود. وظیفه غده تروئید، تولید و ترشح هورمون‌های تی۳ و تی۴ در خون است که با این عمل فرآیندهای متابولیک بدن، قلب، تنفس و اندام‌های دیگر را کنترل می‌کند.

 

چرا تیروئید هاشیموتو بروز می کند؟

تاکنون هیچ علت قطعی برای ابتلا به این بیماری معرفی نشده است. تعدادی از متخصصان ایجاد بروز این بیماری را ویروس یا باکتری می دانند، اما دلایل دیگری نیز برای این بیماری بیان شده است:

هورمون‌های جنسی:

بیماری هاشیموتو، در زنان هفت برابر مردان شیوع دارد و می توان گفت این نشانگر نقش هورمون‌های جنسی در بروز هاشیموتو است. زنان در بعضی موارد بعد از زایمان به این عارضه دچار می‌شوند که اغلب آن ها به صورت موقت است و خود به خود تا یک سال برطرف می‌شود اما در بیست درصد از موارد پایدار می‌ماند که نیاز به درمان دارد.

تشعشعات درمانی:

بررسی بیمارانی که برای سرطان خون با اشعه تحت درمان قرار گرفته‌اند، نشان می‌دهد که بسیاری از آن ها به اختلالات غده تیروئید دچار شده‌اند. بنابراین می توان تشعشعات درمانی را به عنوان عاملی برای بروز هاشیموتو درنظر گرفت.

وراثت و ژنتیک:

بررسی بیماران مبتلا به کم‌کاری تیروئید نشان داده است که اغلب آنها سابقه بیماری‌های خودایمنی و تیروئید را در خانواده خود داشته‌اند. هر چند ممکن است علائم این نوع بیماری پنهان بوده و افراد از آن بی اطلاع باشند. تیروئید هاشیموتو معمولا به آهستگی پیش‌روی می‌کند و اغلب افراد علائمی را حس نمی کنند. اما معمولا با ورم کردن تیروئید موجه آن می شوند.

 

دیگر علائم این بیماری که رفته‌رفته با کاهش هورمون‌های تیروئید درخون شدید می‌شوند، عبارتند از:

احساس سرمای شدید

افسردگی، خستگی، بی‌حال بودن و ضعیف شدن حافظه

کاهش ضربان قلب

افزایش وزن ناگهانی معمولا بین ۳ تا ۶ کیلوگرم

پوست رنگ‌پریده، خشک و تورّم صورت

یبوست مزمن

درد مفاصل، سفتی عضلات و ضعف عضلانی به خصوص در پایین‌تنه

نازک و شکننده شدن و ریزش موها

مشکلات باروری و بهم ریختن دوره‌های قاعدگی در زنان

صدای خشن و گرفته

بالا رفتن کلسترول در خون

 

تیروئید هاشیموتو چه عوارضی دارد؟

عوارض قلبی:

هاشیموتو با ضعیف کردن فعالیت قلب، باعث افزایش کلسترول در خون می‌شود و علاوه بر تضعیف ماهیچه‌های قلبی، گاهی موجب بزرگ شدن آن می‌شود.

بیماری مادرزادی:

آزمایشات مربوط به تیروئید یکی از آزمایشات اجباری و لازم پیش از بارداری است. چرا که اگر مادر در بارداری خود بارداری به هاشیموتوی درمان‌نشده مبتلا باشد، ممکن است نوزاد با عقب‌افتادگی ذهنی یا نواقص جسمی متولد شود.

بروز مشکلات روانی:

کم‌کاری تیروئید می‌تواند میل جنسی را در فرد کاهش دهد و فرآیندهای ذهنی مانند یادگیری را کند خواهد کرد. به علاوه یکی از عوارض بیماری هاشیموتو، افسردگی است.

ایجاد بیماری گواتر:

تورم غده تیروئید، در بیماری هاشیموتو می تواند خفیف یا بسیار شدید باشد. به تورم این غده بیماری گواتر گفته می‌شود که معمولا بلعیدن غذا و تنفس را دشوار می‌کند.

 

علائمی که می تواند پزشک را مشکوک به بیماری هاشیموتو کند:

افسردگی، بی‌حالی، خستگی بی‌دلیل، ضعف حافظه

افزایش وزن ناگهانی

صورت رنگ‌پریده و پوست خشک شده

حساسیت زیاد به سرما

کاهش ضربان قلب و افزایش کلسترول

ناباروری و اختلال در دوره قاعدگی خانم‌ها

تورّم غدّه تیروئید یا ورم صورت

یبوست مزمن و دردهای عضلانی به خصوص در پایین بدن و…

 

تیروئید هاشیموتو چگونه تشخیص داده می شود؟

بیماری هاشیموتو اغلب توسط انجام آزمایش تیروئید تشخیص داده می شود. در آزمایش تیروئید، میزان هورمون‌های تیروئید و TSH (ماده محرّک تیروئید که توسط هیپوفیز ترشح می‌شود) را اندازه می‌گیرد، در حالت کم‌کاری تیروئید هورمون‌های آن پایین هستند و سطح TSH بالاتر است .از آنجا که هاشیموتو یک بیماری سیستم ایمنی است و در آن آنتی‌بادی‌ها غیرطبیعی هستند، بنابراین آزمایش آنتی بادی نیز تجویز می شود. اگر غده تیروئید شما کم کار باشد، سطح هورمون تیرویئد پایین خواهد بود اما میزان هورمون TSH بالاست، زیرا غده هیپوفیز سعی می کند غده تیروئید را تحریک کند تا هورمون تیروئید تولید شود. بیماری هاشیموتو باعث تولید آنتی بادی های غیرطبیعی می شود. در یک آزمایش خون وجود آنتی بادی هایی علیه تیروئید پراکسیداز (آنتی بادی TPO) (آنزیمی در غده تیروئید که نقش مهمی در تولید هورمون تیروئید بازی می کند) تایید می شود.
آزمایش TSH بهترین تست غربالگری است، به همین دلیل پزشک ابتدا آزمایش TSH را انجام خواهد داد و سپس در صورت نیاز آزمایش هورمون های تیروئیدی را توصیه می کند.

در بیماری هاشیموتو، گاهی با انجام روش‌های درمانی اختلال تیروئید از بین می‌رود، امّا در بعضی موارد کم‌کاری تیروئید هاشیموتو درمان قطعی ندارد ولی اگر داروها مرتب مصرف شوند، بیمار به حالت عادی بازمی‌گردد. مهم‌ترین هورمون تیروئید تیروکسین است که در حالت کم‌کاری، بدن به آن نیاز دارد و این دارو کمبود آن را جبران می‌کند. بنابراین برای بیماران هاشیموتو نیز استفاده از  لووتیروکسین تجویز می شود. توجه داشته باشید که برای دریافت دوز مناسب، بیمار باید تحت نظر بوده و برای چکاپ سالیانه به پزشک مراجعه کند.

 

نظر دهید